MCP Nedir, Ne İşe Yarar?
MCP'nin (Model Context Protocol) ne olduğu, nasıl çalıştığı, ne işe yaradığı, Claude'da bağlayıcılarla nasıl kullanıldığı ve MCP'yi kimin yönettiği.
Miraç Kuru · Yayın 5 Ekim 2026

Bu yazıda· 7 bölüm
Kısa cevap
MCP (Model Context Protocol), yapay zekâ uygulamalarını dış uygulamalara ve veri kaynaklarına bağlayan açık bir standarttır. Anthropic, MCP'yi 25 Kasım 2024'te duyurdu ve 9 Aralık 2025'te Linux Foundation altındaki Agentic AI Foundation'a bağışladı. Claude'daki bağlayıcılar MCP ile çalışır. Bir MCP sunucusu, bağlandığı yapay zekâ uygulamasına çalıştırılabilir işlevler, okunabilen veriler ve talimat şablonları sunar.
- Duyuru tarihi
- 25 Kasım 2024
- Anthropic.
- Etkin ve herkese açık MCP sunucusu
- 10.000'den fazla
- Anthropic'in 9 Aralık 2025 duyurusu.
- Bağlı olduğu kurum
- Agentic AI Foundation
- Linux Foundation altında, 9 Aralık 2025'ten beri.
- 1
Bağlayıcılar bölümünü aç
Claude'un ayarlarında bağlayıcılar bölümüne git.
- 2
Bağlayıcıyı seç
Dizinden bir bağlayıcı seç ya da uzak MCP sunucusunu özel bağlayıcı olarak ekle.
- 3
İzinleri onayla
Bağlamak istediğin uygulamadaki hesabınla oturum aç ve Claude'a vereceğin izinleri onayla.
- 4
Dene
Bir sohbette Claude'dan bağladığın uygulamadaki bir bilgiyi bulmasını iste.
Yapay zekâ uygulamalarının dosya depolama, takvim ve iş uygulamalarındaki bilgilere ulaşması için bu uygulamalara bağlanması gerekir. MCP, bu bağlantıyı ortak bir yolla kurmak için geliştirilen bir açık standarttır. Claude'daki bağlayıcılar da MCP ile çalışır.
MCP nedir?
MCP (Model Context Protocol), yapay zekâ uygulamalarını dış uygulamalara ve veri kaynaklarına bağlayan açık bir standarttır. Anthropic, MCP'yi 25 Kasım 2024'te duyurdu. Anthropic'in duyurusuna göre MCP, geliştiricilerin veri kaynakları ile yapay zekâ uygulamaları arasında güvenli ve iki yönlü bağlantılar kurmasını sağlar.
Açık standart, herkesin kullanabildiği ve geliştirebildiği ortak bir teknik kural takımıdır. MCP'nin resmî sitesi, MCP'yi yapay zekâ uygulamaları için bir USB-C girişine benzetir. USB-C girişi farklı cihazları tek tip kabloyla bağlar. MCP de yapay zekâ uygulamalarını farklı dış uygulamalara tek tip bir yolla bağlar.
MCP nasıl çalışır?
MCP'de bağlantının bir tarafında yapay zekâ uygulaması, diğer tarafında MCP sunucusu bulunur. Sunucu, Google Drive gibi bir uygulamayı ya da veri kaynağını yapay zekâ uygulamasının kullanımına açar. MCP'nin belgeleri bu yapıyı üç parçayla anlatır.
| Parça | Görevi | Örnek |
|---|---|---|
| Yapay zekâ uygulaması | Kullanıcının kullandığı uygulamadır ve bağlantıları yönetir | Claude masaüstü uygulaması |
| MCP istemcisi | Yapay zekâ uygulamasının içinde bir sunucuyla birebir bağlantı kurar | Claude'un Google Drive bağlayıcısı için çalıştırdığı istemci |
| MCP sunucusu | Yapay zekâ uygulamasına araçlar, kaynaklar ve hazır istemler sunar | Google Drive için yazılmış bir MCP sunucusu |
MCP'de araçlar, yapay zekâ uygulamasının sunucu üzerinden çalıştırabildiği işlevlerdir. Kaynaklar okunabilen verilerdir, hazır istemler ise tekrar kullanılabilen talimat şablonlarıdır. Bir MCP sunucusu bağlandığında yapay zekâ uygulaması o sunucunun sunduğu araçları, kaynakları ve hazır istemleri kullanabilir.
Örneğin Google Drive için yazılmış bir MCP sunucusu bağlıysa Claude, kullanıcının izin verdiği belgeleri okuyabilir. Anthropic'in 25 Kasım 2024 tarihli duyurusunda Google Drive, Slack, GitHub, Git ve Postgres için hazır MCP sunucuları yer alır.
MCP ne işe yarar?
MCP sayesinde bir dış uygulamanın geliştiricisi, her yapay zekâ uygulaması için ayrı bağlantı kodu yazmak zorunda kalmaz. Geliştiricinin hazırladığı tek bir MCP sunucusunu, MCP'yi destekleyen her yapay zekâ uygulaması kullanabilir.
Anthropic'in 9 Aralık 2025 tarihli duyurusuna göre o tarihte 10.000'den fazla etkin ve herkese açık MCP sunucusu vardı. Aynı duyuruya göre MCP'nin Python ve TypeScript geliştirme kitleri ayda toplam 97 milyondan fazla kez indiriliyordu. Geliştirme kiti, MCP sunucusu ya da istemcisi yazmak için kullanılan hazır kod paketidir. Yine bu duyuruya göre 9 Aralık 2025'te Claude'un bağlayıcı dizininde MCP ile çalışan 75'ten fazla bağlayıcı vardı.
Claude'da MCP nasıl kullanılır?
Claude'da MCP, bağlayıcılar üzerinden kullanılır. Bağlayıcı, Claude'un bir uygulamaya erişmesini, o uygulamadaki veriyi almasını ve uygulamada işlem yapmasını sağlayan bağlantıdır.
API, bir yazılımın başka bir yazılımın hizmetini kullanmasını sağlayan bağlantı noktasıdır. Anthropic'in yardım sayfalarına göre bağlayıcılar Claude'un web sürümünde, masaüstü ve mobil uygulamalarında, Claude Code'da ve Claude API'de çalışır.
Kullanıcı, dizindeki hazır bağlayıcıların yanında uzak bir MCP sunucusunu özel bağlayıcı olarak da ekleyebilir. Uzak MCP sunucusu, internette çalışan ve bir adresle bağlanılan sunucudur. Özel bağlayıcı ise kullanıcının dizin dışından kendisinin eklediği bağlayıcıdır. Ekim 2026 itibarıyla ücretsiz planda en çok bir özel bağlayıcı eklenebilir.
- Claude'un ayarlarında bağlayıcılar bölümünü aç.
- Dizinden kullanmak istediğin uygulamanın bağlayıcısını seç ya da uzak MCP sunucusunun adresini özel bağlayıcı olarak ekle.
- Bağlamak istediğin uygulamadaki hesabınla oturum aç ve Claude'a vereceğin izinleri onayla.
- Bir sohbette Claude'dan bağladığın uygulamadaki bir bilgiyi bulmasını iste.
Claude'un bağlayıcı dizininde n8n, Make ve Zapier bağlayıcıları da yer alır. Bu bağlayıcılarla otomasyon iş akışları Claude'dan çalıştırılabilir. Otomasyon aracı n8n'in nasıl çalıştığı n8n nedir yazısında anlatılır.
MCP'yi kim yönetir?
Anthropic, 9 Aralık 2025'te MCP'yi Linux Foundation altındaki Agentic AI Foundation'a bağışladı. Agentic AI Foundation'ın kurucuları Anthropic, Block ve OpenAI'dır. Google, Microsoft, Amazon Web Services, Cloudflare ve Bloomberg de Agentic AI Foundation'ı destekler.
Anthropic, 9 Aralık 2025 duyurusunda MCP'nin karar alma düzeninin bağıştan sonra değişmeyeceğini belirtti.
MCP kullanırken nelere dikkat edilmeli?
Bir MCP sunucusuna bağlanan yapay zekâ uygulaması, kullanıcının verdiği izinler ölçüsünde veri okuyabilir ve işlem yapabilir. Bu nedenle kullanıcı, bağlanmadan önce sunucuyu kimin hazırladığını ve sunucunun hangi izinleri istediğini kontrol etmelidir.
İstem enjeksiyonu, bir web sayfasına ya da belgeye gizlenen talimatların yapay zekâyı kullanıcının istemediği bir işleme yönlendirmesidir. Anthropic, Claude Cowork'ün güvenli kullanımı için yazdığı yardım sayfasında bu riske dikkat çeker. Hassas hesaplara bağlanan bağlayıcılarda kullanıcı, Claude'un yapacağı işlemleri onaylamadan önce gözden geçirirse bu risk azalır.
Sonraki adım
Günlük işinde kullandığın bir uygulamanın bağlayıcısını Claude'da aç. Claude'dan bu uygulamadaki bir bilgiyi bulmasını iste ve Claude'un hangi izinleri kullandığını kontrol et.
Sık sorulanlar
MCP ücretli mi?
MCP açık bir standarttır ve kullanımı için ayrıca ücret ödenmez. MCP ile bağlanılan uygulama ya da hizmet ise kendi ücretlendirmesine tabidir.
MCP yalnızca Claude'da mı çalışır?
MCP açık bir standarttır ve farklı şirketler bu standardı kendi yapay zekâ uygulamalarında kullanabilir. Anthropic'in 9 Aralık 2025 duyurusuna göre ChatGPT, Cursor, Gemini, Microsoft Copilot ve Visual Studio Code gibi ürünler de o tarihte MCP'yi kullanıyordu.
MCP ile API arasındaki fark ne?
API, bir yazılımın başka bir yazılımın hizmetini kullanmasını sağlayan bağlantı noktasıdır. MCP ise yapay zekâ uygulamalarının farklı dış uygulamalara tek tip bir yolla bağlanmasını sağlayan açık bir standarttır.
Claude'un ücretsiz planında MCP kullanılır mı?
Ekim 2026 itibarıyla ücretsiz planda dizindeki bağlayıcılar kullanılabilir. Ücretsiz planda uzak MCP sunucuları için en çok bir özel bağlayıcı eklenebilir.
Kaynaklar
- 1.Anthropic, Introducing the Model Context Protocol (25 Kasım 2024)Erişim: 5 Ekim 2026
- 2.Model Context Protocol, What is the Model Context Protocol (MCP)?Erişim: 5 Ekim 2026
- 3.Model Context Protocol, Architecture overviewErişim: 5 Ekim 2026
- 4.Anthropic, Donating MCP to the Agentic AI Foundation (9 Aralık 2025)Erişim: 5 Ekim 2026
- 5.MCP Blog, MCP joins the Agentic AI FoundationErişim: 5 Ekim 2026
- 6.Claude Help, Use connectors to extend Claude's capabilitiesErişim: 5 Ekim 2026
- 7.Claude Help, Get started with custom connectors using remote MCPErişim: 5 Ekim 2026
- 8.Claude Help, Use Claude Cowork safelyErişim: 5 Ekim 2026
- 9.Claude, n8n connectorErişim: 5 Ekim 2026
- 10.Claude, Make connectorErişim: 5 Ekim 2026
- 11.Claude, Zapier connectorErişim: 5 Ekim 2026
İlgili yazılar

Claude Nedir, Nasıl Kullanılır?
Claude'un ne olduğu, ChatGPT'den farkı, Türkiye'de kullanımı, Ekim 2026 ücretleri ve Claude Code, Cowork, Skills ile MCP'nin kısa tanımları.
4 dk okuma

Claude Code Nedir, Nasıl Kullanılır?
Claude Code'un ne olduğu, nerelerde çalıştığı, hangi Claude planlarında yer aldığı, nasıl kurulduğu, neler yapabildiği ve izin modları.
4 dk okuma

Claude Skills Nedir, Nasıl Kullanılır?
Claude Skills'in ne olduğu, nasıl çalıştığı, SKILL.md dosyasının nasıl yazıldığı, hangi planlarda kullanıldığı ve yeni bir skill'in nasıl oluşturulacağı.
3 dk okuma

Yapay Zekâ Ajanı Nedir?
Yapay zekâ ajanının (AI agent) tanımı, sohbet botundan ve iş akışından farkı, örnek kullanım alanları, n8n ile kurulum adımları ve riskleri.
5 dk okuma

n8n Nedir, Ne İşe Yarar?
n8n'in ne olduğu, nasıl çalıştığı, nasıl kullanıldığı, ücretlendirmesi, örnek iş akışları ve n8n ile Make arasındaki farklar.
4 dk okuma