Dijital ve yapay zekâ terimleri sözlüğü
Bu ücretsiz e-kitap, dijital dünyada en sık karşılaşacağın kavramları genelden özele doğru anlatır: dosyadan tasarıma, dijital mesleklerden yapay zekâya. Her kavramın Türkçe karşılığı, okunuşu, kısa bir açıklaması ve örneği bulunur.
PDF olarak da indirilir
İçindekiler
Bu ücretsiz e-kitap, dijital dünyada en sık karşılaşacağın kavramları genelden özele doğru anlatır: dosyadan tasarıma, dijital mesleklerden yapay zekâya. Her kavramın Türkçe karşılığı, okunuşu, kısa bir açıklaması ve örneği bulunur.
İçerik haritası
Bu sözlük on bölümden oluşur ve genelden özele doğru ilerler. Seviyene göre başlayacağın yeri aşağıdan seç.
- Dijital dünyaya yeni giriyorsan 1. bölümden başla.
- Bilgisayar ve sosyal medya kavramlarını biliyorsan 7. bölümden başla.
- Sadece Claude'un ekran adlarını öğrenmek istiyorsan 10. bölüme geç.
Şema, sözlüğün on bölümünü üç seviyede gösterir.
- Bilgisayar, dosya ve internet: uygulama, dosya biçimi, bulut ve alan adı gibi temel kavramlar.
- Görsel ve tasarım: piksel ve vektör, çözünürlük, renk kodu ve yazı tipi.
- Video ve ses: kurgu, kare hızı, seslendirme ve altyazı.
- Dijital meslekler: serbest çalışan, ajans, grafik tasarımcı ve video editörü gibi işler.
- İnternetten satış ve pazarlama: dijital ürün, niş, landing page ve satış hunisi.
- Sosyal medya ve YouTube: algoritma, kapak görseli, tıklanma oranı ve izlenme süresi.
- Yapay zekânın temelleri: model, LLM, prompt ve halüsinasyon.
- Yapay zekâ araçları: sohbet asistanı, görsel ve video üreten araçlar ve ajan.
- Otomasyon: trigger, node, workflow ve API.
- Claude'a özel terimler: Projects, Artifact, Connectors, Memory ve diğer ekran adları.
Bu sözlük, dijital dünyada en sık karşılaşacağın kavramları genelden özele doğru anlatır. İlk bölümlerde herkesin her gün karşılaştığı kavramlar, son bölümlerde yapay zekâ ve Claude terimleri yer alır.
Sözlüğü nasıl okursun
Her kayıt aynı düzendedir. Önce terimin kendisi, parantez içinde diğer dildeki adı yazar. İngilizce terimlerde "Okunuşu" satırı, kelimenin Türkçe harflerle nasıl okunduğunu gösterir. Sonra terim bir iki cümleyle açıklanır ve gündelik bir örnek verilir.
Bazı terimler ekranda İngilizce yazar ve Türkçeye çevrilmez. Bu terimlerin Türkçe karşılığı sadece anlamı açıklamak için verilir. Ekranda aradığın ad, kaydın başlığındaki İngilizce addır.
Bu bölüm, bilgisayar, telefon, dosya ve internetle ilgili temel kavramları anlatır.
Şema, bir dosyanın buluta kaydedilip başka bir cihazdan nasıl açıldığını gösterir.
Kavramlar
Uygulama (app)
Okunuşu: ep.
Uygulama, telefonda ya da bilgisayarda belirli bir işi yapan programdır.
Örnek: WhatsApp mesajlaşmak için, Google Haritalar yol bulmak için kullanılan birer uygulamadır.
Web uygulaması ve masaüstü uygulaması
Web uygulaması, bilgisayara kurulmadan tarayıcıda açılan uygulamadır. Masaüstü uygulaması ise bilgisayara indirilip kurulan uygulamadır.
Örnek: claude.ai adresini tarayıcıda açtığında Claude'un web uygulamasını kullanırsın. Claude'u bilgisayarına indirip kurduğunda masaüstü uygulamasını kullanırsın.
İşletim sistemi
İşletim sistemi, bir bilgisayarın ya da telefonun çalışmasını sağlayan temel yazılımdır. Bilgisayarlarda Windows, macOS ve Linux, telefonlarda iOS ve Android kullanılır.
Örnek: iPhone telefonlar iOS ile, Samsung telefonlar Android ile çalışır. Bir uygulamayı indirirken kendi işletim sistemine uygun sürümü seçersin.
Uygulama mağazası
Uygulama mağazası, telefona uygulama indirilen resmî yerdir. iPhone'da App Store, Android telefonda Google Play kullanılır.
Örnek: Claude'un telefon uygulamasını iPhone'da App Store'dan indirirsin.
Tarayıcı (browser)
Okunuşu: brauzır.
Tarayıcı, internet sitelerini açmaya yarayan uygulamadır. Chrome, Safari ve Edge en çok kullanılan tarayıcılardır.
Örnek: Bu siteyi şu an bir tarayıcıda açmış olabilirsin.
İndirmek ve yüklemek (download, upload)
Okunuşu: daunlood, aplood.
İndirmek, internetteki bir dosyayı kendi cihazına almaktır. Yüklemek ise kendi cihazındaki bir dosyayı internetteki bir yere göndermektir.
Örnek: Bir e-kitabın PDF'ini siteden indirirsin. Aynı PDF'i Claude'a sohbette kullanmak için yüklersin.
Dosya biçimi (dosya uzantısı)
Dosya biçimi, bir dosyanın türünü gösterir ve dosya adının sonundaki noktadan sonra yazar. Her biçim belirli bir iş içindir.
- PDF, her cihazda aynı görünen belge biçimidir.
- DOCX, Word belgesidir; metni düzenlemek için kullanılır.
- XLSX, Excel tablosudur; CSV ise tablolardaki verinin sade metin hâlidir.
- TXT, biçimlendirmesi olmayan düz metindir.
- JPG ve PNG görsel biçimleridir; PNG şeffaf arka planı da saklar.
- MP4 en yaygın video biçimidir.
Örnek: "fiyat-listesi.pdf" adlı dosya bir PDF belgesidir.
Bulut (cloud)
Okunuşu: klaud.
Bulut, dosyalarının kendi bilgisayarında değil, bir şirketin internete bağlı bilgisayarlarında saklanmasıdır. Dosyana internete bağlı her cihazdan ulaşırsın.
Örnek: Telefonunla çektiğin fotoğraflar Google Fotoğraflar'a yedeklenince buluta kaydedilmiş olur. Telefonunu değiştirdiğinde fotoğrafların yeni telefonunda da görünür.
Hesap ve giriş yapmak (log in)
Okunuşu: log in.
Hesap, bir uygulamada sana ait olan kayıttır. Giriş yapmak, e-posta adresin ya da Google hesabınla bu kayda girmektir.
Örnek: Claude'a Google hesabınla giriş yaparsın ve sohbetlerin hesabında saklanır.
Doğrulama kodu
Doğrulama kodu, bir hesabın gerçekten sana ait olduğunu kanıtlamak için telefonuna ya da e-postana gelen kısa koddur.
Örnek: Claude hesabı açarken telefonuna kısa mesajla altı haneli bir kod gelir ve bu kodu ekrana yazarsın.
Alan adı ve hosting (domain, hosting)
Okunuşu: domeyn, hosting.
Alan adı, bir internet sitesinin adresidir. Hosting ise sitenin dosyalarının durduğu ve siteyi internete açan hizmettir.
Örnek: millionviewacademy.com bir alan adıdır. Bu adres yazıldığında site, hosting hizmetinin bilgisayarlarından açılır.
Sunucu (server)
Okunuşu: sörvır.
Sunucu, sürekli açık duran ve internet üzerinden başka cihazlara hizmet veren bilgisayardır.
Örnek: Bir siteye girdiğinde sayfa, o sitenin sunucusundan senin tarayıcına gönderilir.
Sonraki adım
İkinci bölümü aç. Orada görsel ve tasarım kavramlarını oku.
- Görsel ve tasarım
- Video ve ses
- Dijital meslekler
- İnternetten satış ve pazarlama
- Sosyal medya ve YouTube
- Yapay zekânın temelleri
- Yapay zekâ araçları
- Otomasyon
- Claude'a özel terimler
- Dijital ve yapay zekâ terimleri sözlüğü (PDF)1,3 MB